Barbara Koc

Kim była Barbara Koc?

Barbara Agnieszka Koc była filolożką i badaczką literatury, publikującą pod nazwiskiem Koc oraz jako Barbara Kocówna. Urodziła się 10 stycznia 1925 r., a zmarła 9 sierpnia 2013 r. (daty z Wikidaty). Miejscem jej urodzenia i śmierci była Warszawa. Przy szukaniu książek lub opisów bibliograficznych przydają się oba warianty nazwiska, zwłaszcza gdy katalog nie łączy ich w jednym wyniku.

Jej edukacja przypadła na czas wojny. Uczyła się w konspiracyjnym liceum im. Klementyny Hoffmanowej, a następnie studiowała filologię polską i literaturoznawstwo na tajnych kompletach Uniwersytetu Warszawskiego (Wikipedia). Wśród jej nauczycieli byli Wacław Borowy oraz Julian Krzyżanowski. Pod opieką tego drugiego przygotowała pracę magisterską „Polskość Josepha Conrada”.

W Zakładzie Rękopisów Biblioteki Narodowej pracowała nad materiałami pozostawionymi przez pisarzy i badaczy z XIX i XX wieku. Spuścizna oznacza tu zachowany zbiór dokumentów związanych z działalnością danej osoby. Opracowywanie takich materiałów wymagało zarówno znajomości literatury, jak i porządkowania źródeł potrzebnych do dalszych badań.

Obok działalności w bibliotece współpracowała z Uniwersytetem Łódzkim. Czytelnik jej prac może poznawać pisarza przez biografię, analizę utworu albo dokumenty. Najbardziej cenię w takim podejściu bliskość źródła: list pisarza i gotowa powieść odpowiadają na inne pytania.

Związek z miastem

Powiązanie Barbary Koc z Sochaczewem występuje w Wikidacie jako przypisanie do miejscowości. Sam zapis nie określa okresu zamieszkania, adresu ani rodzaju działalności w mieście. Do opisania jej miejscowych losów potrzebny jest dokument odnoszący się do konkretnego miejsca lub wydarzenia.

Poszukiwania warto zacząć od lokalnych materiałów biograficznych i archiwalnych. W pytaniu skierowanym do muzeum lub urzędu miasta podaj oba warianty nazwiska oraz dziedzinę jej pracy. Opis Muzeum Ziemi Sochaczewskiej w przewodniku pomaga poznać placówkę przed skierowaniem pytania o miejscowy kontekst.

Informacji o lokalnych formach upamiętnienia szukaj w materiałach urzędu miasta. Przed zwiedzaniem Sochaczewa sprawdź godziny otwarcia, ceny biletów i zasady odwiedzin na stronach wybranych instytucji.

Dokonania

Barbara Koc badała życie i twórczość Conrada oraz Reymonta, a zarazem opracowywała zbiory rękopiśmienne. W pracy „Conrad a Polska” wykorzystała materiały związane z pisarzem przechowywane w Bibliotece Uniwersytetu Jagiellońskiego. Szczególną uwagę poświęciła korespondencji.

Jej publikacje obejmują biografie pisarzy i opracowania poszczególnych utworów:

• Conradowi poświęciła „Wspomnienia i studia o Josephie Conradzie”, książkę „Joseph Conrad” oraz „Conrad: Opowieść biograficzna”.
• O Reymoncie pisała w „O ziemi obiecanej Reymonta”, „Reymont: Opowieść biograficzna” i „Władysław Reymont”.
• Analizie utworu służy opracowanie „»Lord Jim« Josepha Conrada”.
• Zenonowi Przesmyckiemu poświęciła „Miriam: Opowieść biograficzna”.

Badała więc nie tylko Conrada i Reymonta, lecz również spuścizny innych autorów. Na łamach „Rocznika Biblioteki Narodowej” pisała o korespondencji Zenona Przesmyckiego, Krzysztofie Kamilu Baczyńskim oraz archiwum Ferdynanda Hoesicka. Zajmowała się też materiałami dotyczącymi Cypriana Kamila Norwida i Stanisława Pigonia.

Tomy VIII i IX „Katalogu Rękopisów Biblioteki Narodowej” powstały pod jej kierownictwem. Wspólnie z Krystyną Muszyńską opracowała „Inwentarz rękopisów Biblioteki Ordynacji Zamojskiej”, a do jej zadań należała redakcja „Biuletynu Informacyjnego Biblioteki Narodowej”. Katalog i inwentarz pomagają dotrzeć do materiałów, na których opiera się dalsza praca badawcza.

Upamiętnienie

Barbara Koc spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, w kwaterze 324-6-10/11. Przed wizytą zapisz pełne oznaczenie grobu i sprawdź plan cmentarza. Aktualnych zasad wejścia oraz informacji organizacyjnych szukaj u zarządcy nekropolii.

Pamięci badaczki Stefan Zabierowski poświęcił tekst „In memoriam prof. dr. hab. Barbara Koc (1925-2013)”, opublikowany w „Yearbook of Conrad Studies (Poland)”. Biblioteka Narodowa zamieściła komunikat „Zmarła prof. Barbara Koc (1925-2013)”. Przy poszukiwaniu tych materiałów użyj pełnego tytułu, aby odróżnić wspomnienie o autorce od opisów jej własnych publikacji.

Poznawanie jej prac zacząłbym od biografii wybranego pisarza. Do studiów nad utworami sięgnąłbym z konkretnym pytaniem dotyczącym lektury. Przed zamówieniem książki sprawdź autora, pełny tytuł oraz dostępność egzemplarza w katalogu biblioteki. Zasady udostępniania rękopisów ustal bezpośrednio w instytucji przechowującej materiały.

Pytania o Barbarę Koc

Czy Barbara Koc publikowała jako Barbara Kocówna?

Tak, używała również nazwiska Barbara Kocówna.

Jakimi pisarzami zajmowała się przede wszystkim?

Josephem Conradem i Władysławem Reymontem. Pisała o ich życiu i twórczości literackiej.

Gdzie pracowała Barbara Koc?

W Zakładzie Rękopisów Biblioteki Narodowej. Współpracowała też z Uniwersytetem Łódzkim.

Fot. Lukasz2, CC BY 4.0, Wikimedia Commons